مالکیت فکری

نظام مالکیت فکری به عنوان یکی از زیرساخت های ضروری برای توسعه دانش بنیان از جمله الزامات و زیرساخت های توسعه فناوری و نوآوری و تکمیل زنجیره ایده تا ثروت است. یکی از ملزومات اولویت دار ارتقای نظام مالکیت فکری در جامعه، افزایش آگاهی عمومی ودانش تخصصی نسبت  به آن است. این دانش و آگاهی زمینه ساز مشارکت اجتماعی و همسو شدن باورها ورفتارهای جامعه با انتظارات وهنجارهای مطلوب نظام مالکیت فکری است.

تجاری سازی و عرضه محصولات دانش بنیان به بازار، نکته بارز و ویژگی دانشگاههای نسل سوم است که در آن، این دانشگاه از طریق توسعه و واگذاری حق مالکیت فکری، در قالب قراردادهای واگذاری حق امتیاز و یا ایجاد شرکتهای دانش بنیان، به توسعه اقتصاد دانش بنیان ملی کمک می کند. هدف،تولید علم و فناوری است که به عنوان دارایی فکری علاوه بر ارزش معنوی می تواندارزش مادی نیز داشته و ایجاد درآمد نماید. تبیین خط مشی و ضوابط مالکیت فکری در موسسات علمی و پژوهشی از جمله الزامات موفقیت در تجاری سازی نتایج تحقیقات است.

کمیته مالکیت فکری

متشکل از معاون آموزش، تحقیقات و فناوری دانشگاه، مدیر فناوری دانشگاه، رییس مرکز رشد، مشاور حقوقی مرکز رشد، صاحب ایده و مجری ) محقق یا نماینده محققین(  می باشد.

 

اهداف مالکیت فکری

  1. ایجاد انگیزه برای مجریان پژوهشی در راستای خلق و توسعه فناوریهای ارزش آفرین، تسهیل و توسعه دارایی های فکری با ارزش برای دانشگاه و مجری پژوهشی، تشویق و ارتقای خلاقیت و نوآوری در پژوهشگاه به منظور کسب مزیت اقتصادی
  2. ایجاد درآمد پایدار دانش بنیان برای دانشگاه و کمک به تجاری سازی دستاوردهای محصولات دانش بنیان
  3.  فراهم سازی زمینه های توسعه علم و فناوری از طریق ایجاد محیطی مناسب برای شکوفایی، خلاقیتها و اشاعه و بکارگیری دستاوردهای جدید پژوهشی و فناوری درکشور
  4. نهادینه سازی حقوق مالکیت فکری و تقویت انگیزه مادی و معنوی در افراد جهت فعالیت هرچه بیشتر در عرصه پژوهش و توسعه فناوری و به تبع آن افزایش امکان تجاری سازی دستاورد های در راستای منافع عمومی، ثبت و حفاظت از داراییهای فکری دانشگاه
  5.  ارائه چارچوبی شفاف و تبیین حقوق و تعهدات دانشگاه، پدیدآورنده/پدیدآورندگان و حامیان در ارتباط با دارایی های فکری ایجاد شده و در نتیجه،کاهش اختلاف در زمینه حقوق مالکیت فکری
  6.  آگاه ساختن افرادی که از اعتبارات، تسهیلات و یا امکانات دانشگاه استفاده مینمایند نسبت به حقوق مالکیت فکری و به ویژه نحوه پوشش دادن هزینه ها و تقسیم منافع مادی و معنوی حاصل از آن
  7.  توسعه مهارت محققین برای درک، تفسیر و تحلیل اطلاعات فنی، حقوقی و تجاری پتنت ها  )پروانه ثبت اختراعات(  و دیگر اسناد مالکیت فکری استفاده از اطلاعات حاصل از تحلیل اسناد مالکیت فکری برای هدایت و راهبری طرحهای استراتژیک تحقیقاتی

انواع دارایی فکری

دارایی فکری به دست آمده از طریق ذیل حاصل می شود

  1. دارایی فکری ناشی از سرمایه گذاری و یا اختصاص بودجه از سوی دانشگاه
  2.  دارایی فکری ناشی از اعطای تسهیلات از سوی دانشگاه با بازپرداخت
  3. دارایی فکری ناشی از اجرای قراردادهای ارتباط با صنعت
  4. دارایی فکری ناشی از پایان نامه ها و رساله های دانشجویی
  5. دارایی فکری ناشی از حمایت و اختصاص اعتبار خارج از دانشگاه از جمله سازمانها و دستگاههای دولتی و حمایتی و یا شرکتها و موسسات خصوصی
  6. دارایی فکری ناشی از تولید اثر ادبی، هنری و نرم افزارها و سایر مواردی که در بند های فوق وجود ندارند.

تبصره: در خصوص انواع دارایی های فکری، شورای فناوری دانشگاه با توجه به نقش دانشگاه، پدید آورندگان و حامی در مورد سهم آنان تصمیم گیری خواهد کرد.

ضوابط اجرایی مالکیت فکری

  1.  دستاوردهای پژوهشی و فناوری که زمینه بهره برداری تجاری،کسب مجوز و پروانه تولید و یا ثبت حقوقی آنها وجود دارد، توسط پدیدآورنده/پدیدآورندگان بصورت کتبی به شورای فناوری دانشگاه گزارش میشود تا ارزیابی اولیه )از جهت ضرورت و قابلیت ثبت، امکان و نحوه تجاری سازی و بهره برداری( انجام گیرد. این ارزیابی میتواند از طریق بررسی داخلی ویا ارجاع به سایر موسسات )نظیر مراجع مالکیت فکری مورد تایید وزراتین و یا معاونت علمی ریاست محترم جمهوری ( صورت پذیرد .پس از این مرحله، دانشگاه اقدامات لازم جهت ثبت و بهره برداری از دارایی فکری را به عمل خواهد آورد.
  2.  اگر دانشگاه براساس قراردادی تمام یا بخشی از حقوق دارایی فکری حاصله را به دیگری اعطا نماید، باید حقوق پدیدآورنده/پدیدآورندگان دارایی فکری مربوط و حامی نیز در قرارداد مذکور لحاظ شود.
  3. هرگونه تنظیم و عقد قرارداد و موافقت نامه در جهت کسب مجوز و یا بهره برداری تجاری از دارایی فکری، با نظارت و تایید شورای فناوری دانشگاه صورت میپذیرد و اطلاعات مربوط به آن ثبت و نگهداری میگردد.
  4.  ارایه و افشای اطلاعات مربوط به اختراعات و نوآوریها برای دانشگاه، باید بصورت شرحی، مکتوب، دقیق،کامل و جامع باشد، بطوریکه براساس اطلاعات ارائه شده، دستیابی به نتایج حاصله قابلیت تکرار داشته باشد. همچنین این اطلاعات باید حاوی مواردی نظیر عنوان، نام پدیدآورنده/پدیدآورندگان، توضیح، نام و مشخصات حامی خارج از دانشگاه، تاریخ پایان مرحله پژوهش و طراحی و تاریخ بکارگیری نیز باشد.
  5. در ایده هایی که به تشخیص شورای فناوری دانشگاه قابلیت ثبت به عنوان اختراع را دارند، افشای اطلاعات و انتشار دستاوردهای پژوهشی، باید بعد از اقدام جهت ثبت اختراع در مراجع قانونی توسط دانشگاه یا اعلام کتبی دانشگاه مبنی بر عدم تمایل به ثبت اختراع صورت گیرد.
  6.  هرگونه اطلاع رسانی و انتشار دستاوردهای پژوهشی اعم از قابل ثبت یا غیر قابل ثبت )اعم از مکتوب، شفاهی و یا الکترونیکی( توسط پدیدآورنده/پدیدآورندگان، باید با ذکر نام دانشگاه صورت گیرد.
  7. چنانچه دانشگاه و یا پدیدآورنده/پدیدآورندگان دارایی فکری نتواند و یا تمایلی به مشارکت در ثبت،کسب مجوزهای لازم و یا بهره برداری از دارایی فکری را نداشته باشد، میتواند حقوق خود را طی موافقت نامه ای به طرف مقابل واگذار نماید که جزئیات آن در مذاکرات بین دانشگاه و پدیدآورنده/پدیدآورندگان تعیین خواهد شد.

تبصره 1 : چناچه دانشگاه پس از دریافت گزارش اختراع بصورت شرحی مکتوب، دقیق، کامل و جامع، اقدامی در جهت ثبت قانونی آن به عمل نیاورد، مخترع پس از دریافت نامه از دانشگاه می تواند راسا جهت ثبت اختراع به نام خود اقدام نماید. باید توجه داشت که در این تبصره، شروع فرآیندهای بررسی در شورای فناوری مد نظر میباشد و نه اتمام مراحل ثبت و اعطای گواهی در سقف زمانی تعیین شده.

تبصره 2: چنانچه دانشگاه به هردلیلی، حقوق مربوط به اختراع را به مخترع واگذار نماید، دانشگاه همچنان مجاز خواهد بود تا از آن اختراع پس از ثبت برای مقاصد تحقیقاتی و آموزشی به صورت غیر انحصاری، غیر قابل انتقال، غیر قابل ابطال و بدون نیاز به پرداخت حق امتیاز استفاده نماید.

دسترسی سریع
دسترسی سریع
تنظیمات قالب